Trend

Döviz Olgusu Ve Döviz Kuru Tahmini

Döviz ve Döviz Kuru

 Yabancı ulusal paralar nakit şeklinde olabilecekleri gibi banka havaleleri, döviz poliçeleri, ödeme emirleri, mevduat sertifikaları veya seyahat çekleri şekillerinde de olabilmektedirler. Her ülkenin kendi iç piyasasında kullandığı milli bir para birimi vardır. Bu milli para yalnızca ulusal sınırlar içinde geçerlidir. Bir ülke dışa açıldığı zaman ödemede bulunabilmek için ticari ve mali ilişkide bulunduğu ülkelerin paralarına ihtiyaç duymaktadır. Bu işlemlerin gerçekleşebilmesi için ulusal paraların birbirine çevrilmesi gerekmektedir.

Döviz kuru iki ülkeye ait paranın oransal fiyatıdır. Başka bir şekilde ifade edilirse, döviz kuru bir ülke parası ile diğer bir ülke parasının arasındaki değişim oranı olarak ifade edilmektedir. Döviz kuru, bir birim yabancı para ile değiştirilebilen ulusal para miktarlarını ya da bir birim ulusal paranın karşılığı olan yabancı para tutarını ifade etmektedir. Yabancı bir para biriminin ulusal paraya göre döviz kurunun yükselmesi, ulusal paranın dış değerinin düşmesi demektir. Bunun tam tersini ifade etmek gerekirse döviz kurunun düşmesi ulusal paranın dış değerinin yükselmesi anlamına gelmektedir. Döviz kurları ekonomide oldukça büyük bir öneme sahiptir. Çünkü döviz kurlarının gerçek değerinin üzerinde veya altında olması ülkenin dış ticaret yapısını etkilemektedir. Aşırı değerli bir döviz kuru ithalat yapılmasını zorlaştıracağı gibi ihracatın da artmasına neden olacaktır. Bunun aksine eksik değerli bir döviz kuru ise ithalatın artmasını sağlayacak ve ihracatın azalmasına neden olacaktır.

Döviz kurundaki değişiklik herhangi bir malın fiyatında meydana gelen değişiklikten doğan etkiden çok daha farklı bir etki oluşturur. Döviz kurundaki bir değişim önce uluslararası ekonomik ilişkilere konu olan mal ve hizmetlerin piyasa ve fiyatlarını, daha sonra bunlar aracılığıyla diğer piyasaları etkileyerek ekonomide küresel değişiklikler ortaya çıkarır.
Ülke ekonomilerinin birbiriyle olan bağlantısı ve aralarındaki ilişkinin derinliği her geçen gün artmaktadır. En başta haberleşme ağlarında olmak üzere teknolojide meydana gelen gelişmelerle birlikte küresel ticaret hacminde son yıllarda gerçekleşen artış, bir ödeme aracı olan dövize ve döviz piyasasına oldukça önemli fonksiyonlar yüklemiştir. Bu nedenle, döviz kurunun gelecekte ne olacağını tüm bireyler, şirketler ve devletler bilmek istemektedir. Özellikle üretici, ithalatçı ve ihracatçı firmalar talep ve maliyet unsurlarını etkilediği için döviz kurlarını merak ederler ve tahminlerinin doğru çıkması halinde yüksek kazanç elde edebilirler.

Bununla birlikte döviz kurları, enflasyon, ekonomik büyüme, ihracat eğilimi, para arzı, ithalat eğilimi, hükümet kararları gibi pek çok değişkene bağlı olarak değişmektedir. Bu sebeple, döviz kurlarının ileriye dönük tahmini kesin olarak yapılamayabilir. Sadece yakın tahminlerde bulunmak mümkündür.

Döviz kurunun önemini şu şekilde ifade etmek mümkündür:

 Döviz kuru başta ödemeler dengesi olmak üzere tüm ekonomiyi etkileyen önemli bir konudur.

 Döviz kuru, ülkeler arasındaki bağlantıyı kuran, sermaye akımları ve ülkelerin dış ticaret hacmi üzerinde belirleyici rol oynayan bir değişkendir. Son yıllarda küreselleşmenin de etkisiyle dünyanın tek pazar olarak görülmeye başlaması döviz kurunu daha da ön plana çıkarmıştır. Döviz kuru ülkeler arasındaki rekabet gücünü belirleyen değişken durumuna gelmiştir.

 Gelişmekte olan ülkeler gerekli üretimi yapabilmek için ithalat yapmak zorundadırlar. Bu yüzden, döviz kurlarında meydana gelecek bir değişme ithal edilen ürünlerin de fiyatını değiştireceği için üretim maliyetlerini etkileyecektir.

 Ülkelerarası döviz kurları, bir ülkenin birçok ekonomik etkinliğini etkileyen önemli faktörlerden birini oluşturmaktadır. Kurlar, ülkenin dış ticaretini, yabancı reel ve portföy yatırımlarını dolayısıyla ithalatını, ihracatını, para ve sermaye piyasalarını, hükümetlerin bütçe dengelerini etkileyebilmektedir.

 Döviz kuru, son yıllarda ülkeler arasındaki ticaret ilişkilerinin artması ve dünyanın giderek tek pazar haline dönüşmesi ile birlikte rekabeti belirleyen önemli bir değişken durumuna gelmiştir.

Döviz Kuru Tahmini

Döviz Kuru Tahmini Hakkında Genel Bilgi

Küreselleşen dünyada ekonomik krizlerin odağında döviz kurları yer almaktadır. 20. yüzyıl sonlarından itibaren kamu ve özel sektörün krizlerden etkilenmesinin yanında bireylerinde yaşamını etkilemesi döviz kurlarının tahminini ve kur rejimlerini ön plana çıkarmıştır. Döviz kurlarının makroekonomik verileri üzerinde etkisinin azımsanmayacak derecede önemli olması, gelişmekte olan ülkelerin döviz kuru politikalarında önemli yer tutmaktadır.

Geleceği tahmin sosyo-ekonomik gelişmenin vazgeçilmez bir unsurudur. Karar verme durumunda olan bütün özel veya kamu kuruluşlarının gelecek zamanda durumlarını muhafaza etmeleri ve geliştirebilmeleri, gelecekteki olayları tahmin edebilmeleri ve iyi bir plan çerçevesinde uygun çözümler bulmaları ile mümkündür. Uluslararası finansal akımlarının, dış ticaret, yatırım ve üretim üzerinde olumsuz etkilerinin olması, uzun dönem yatırım kararlarını bozarak, bir belirsizlik meydana getirmesi dolayısıyla döviz kuru tahmini önemlidir. Çünkü döviz kurundaki önemli değişiklikler ithalat ve ihracatı da etkileyeceğinden uluslararası ticaretin azalmasına neden olabilmektedir. Bu nedenle söz konusu döviz kuru tahmini uluslararası ticaret ve mali işlemlerle uğraşan resmi ve özel kuruluşlar açısından da çok önemlidir.

Çok uluslu şirketlerin döviz kurlarını tahmin etme nedenleri genel olarak şu şekilde ifade edilebilir:

 Döviz kuru riskine karşı korunma: Şirketlerin dövize dayalı ticari borçların ve alacakların varlığından doğan döviz kuru riskinden korunma istekleridir.

 Kısa süreli finansman kararı: Şirketler, düşük faiz oranına ve değerinde düşme beklentisi olan paraya sahip olan ülkelerden borçlanmak isterler.

 Kısa süreli yatırım kararı: Hangi ülkenin para biriminin değerinde artış olacağı ön görülüyorsa, o ülkeye yatırım yapma isteği artar ve yatırım dönemi boyunca değerin yükselmesi beklenir.

 Sermaye bütçelemesi kararı: Gelecekteki nakit akışlarının hem yatırım yapılan ülkenin para değerleriyle hem de ana ülkenin para değerleriyle değerlendirilmesi gerekir.

 Uzun süreli finansman kararı: Kısa süreli finansmanda olduğu gibi, uzun süreli finansmanın da hangi para ile yapılacağının büyük önemi vardır. Şirketler ve kuruluşlar daima, gelecekte değer kaybedeceğini umdukları paralar cinsinden borçlanmayı tercih ederler.

Diğer taraftan döviz kuru yatırımcılar için önemli karar mekanizmalarından bir tanesidir. Döviz kurunun kısa periyotlarla değişmesi ve oynak olması nedeniyle, yatırımcılar riskleri azaltmak için etkili bir yönteme ihtiyaç duymaktalar. Dolayısıyla, döviz kuru tahminleri, uluslararası iş ortamına bağlı menfaatleri ve riskleri değerlendirmek için çok önemlidir.

Döviz Kurunu Tahmin Etme Yöntemleri

Döviz kurunu tahmin etme yöntemleri yargısal yöntemler ve zaman serilerine dayalı yöntemler olmak üzere şekildeki gibi sınıflandırılmaktadır. Tarih arşivi olarak, siz değerli okurlarımız için araştırıp en sağlıklı bilgileri sizlere sunmaya çalışıyoruz.

Yargısal Yöntemler

Verilere dayanarak bilimsel yöntemler yerine hissî, kişisel yani yargısal olarak yapılan tahminlerdir. Tahmin etme yöntemi bilimsel verilere dayanmaması nedeniyle tahmin performansı düşüktür. Gelecek hakkındaki tahminler özellikle bir işletme için geleceği doğrudan ilgilendiren kararların verilmesinde çok önemlidir. Yargısal yöntemler kapsamında bahsedilen tahmin yöntemleri özellikle bir işletmenin karar vermesi ile ilgilidir.

Döviz kuru tahmininde yaygın olarak kullanılan yargısal yöntemler şunlardır:

 Yöneticilerin görüşlerinin esas alınması

 Anketler

 Delphi yöntemi

 Uzman panelleri

Yöneticilerin Görüşlerinin Esas Alınması

Mali işler, satın alma, üretim, yönetim kurulu gibi kurullardaki idari görevlilerin ve yöneticilerin tecrübelerine ve bilgilerine dayanılarak yapılan tahminlerdir. Bazı dönemlerde özellikle kısa zamanda karar verilmesi gerekiyorsa verilerle ve formüllerle uğraşmaktansa bu yöntem kullanılabilir. Bu tahmin yönteminde sorumluluk, kararı verenlerindir.

Anketler

Dövize yatırım kararı verilirken, döviz kurunun tahmin edilmesi sırasında alanında deneyimli personelin kararının yanı sıra piyasa araştırması amacıyla anketler yapılmaktadır. Anketler ile toplanan veriler istatistiksel yöntemlerle de değerlendirilerek gelecek hakkında karar verilmeye çalışılır.

Delphi Yöntemi

Delphi yöntemi, özel bir araştırma türü olup, belirlenen uzun ve kısa vadeli olayların meydana gelmesine ilişkin tahminler yapmada kullanılmaktadır. Uzmanların bir araya gelerek oluşturduğu bağımsız grup çalışması şeklinde yürütülen yöntem, söz konusu alan ile ilgili düzenlenmiş sorular ve uzmanlardan alınan görüşler ve düşünceler aracılığıyla yürütülmektedir. Delphi yönteminin mantığı; birden fazla anket formunun gönderilmesi sonucunda “geri besleme” yoluyla grup üyelerinin ortak bir görüş birliğine varmalarını sağlamaktır.

Genel olarak Delphi tekniği;

 Katılımda gizlilik,
 Grup tepkisinin istatiksel analizi,
 Kontrollü geri besleme
olmak üzere üç temel özelliğe sahiptir.

Uzman Paneller

Bu yöntem, oluşturulan bir panel aracılığı ile üyelerin çoğunluğu tarafından onaylanan bir sonuca ulaşmayı hedeflemektedir. Bu yöntemin delphi modelinden farkı, panel üyelerinin bir araya gelerek konu hakkındaki görüş ve düşüncelerini karşılıklı belirtme ve fikir alış verisinde bulunma olanağına sahip olmalarıdır. Bu nedenle bu tekniğin en temel özelliği, gurup üyelerinin etkileşimi esasına dayanmasıdır. Çalışmalar, seminer ve komite toplantıları halinde yürütülür. Çalışmalarda mümkün olduğu kadar fazla fikir alış verisine yer verilir. Çalışma süreci panel üyelerinin söz konusu projeksiyonlarda görüş birliği sağlaması ile sona ermektedir.

Zaman Serilerine Dayalı Yöntemler

Belirli zaman dilimlerinde sıralı bir şekilde dizilmiş ve arka arkaya toplanmış gözlem sayılarının kümesi zaman serisi olarak tanımlanmaktadır. Diğer bir ifade ile zaman serileri, belli bir zaman periyodunda kantitatif değişkenler üzerinde gözlem yoluyla veya başka şekillerde toplanan gözlem değerleri kümesidir. Bu tür verilerin toplanması ve depolanması belli amaçlar için yapılmaktadır. İşletmeler genellikle zaman serilerini, geleceği tahmin etmek için kullanmaktadır. Eğer işletme gelecek hakkında belirli verilere sahip olursa, gelecekle ilgili olarak daha sağlıklı kararlar verilebilir. Gelecek hakkındaki belirsizlikleri azaltmak amacıyla geçmiş veriler üzerinden çeşitli analizler yapılarak gelecek ile ilgili bazı tahminler yapılmaya çalışılmaktadır.

Belirli bir zaman aralığına göre dizilmiş ve arka arkaya toplanmış gözlem değerleri birbiri ile bir şekilde ilişkilidir. Buna iç bağlılık denir. Zaman serilerini bağımsız gözlem değerlerinden ayıran en büyük özellik de budur. Bu özellik sayesinde üzerinde çalışılan bir değişkene ait zaman serisinin geçmişteki değerlerini kullanarak o değişkenin gelecekteki değerini tahmin edebilme sansı olur.

Gözlem yapılabilen her alanda her türlü değişken için zaman serileri oluşturulabilir. Hava durumu, yağış miktarı, borsada işlem gören hisse senedi fiyatları, döviz kurları, enflasyon oranları, bir üniversiteye kayıt olan ve üniversiteden mezun olan öğrenci sayısı, nüfus sayımı, doğum ve ölüm oranları, enerji sarfiyatı, barajlardaki su miktarı gibi her alanda zaman serisi oluşturulabilir ve bu serilerin üzerinde çeşitli işlemler yapılabilir.

Kullanılan zaman serisine de bağlı olarak, serinin seyrinde bazen dalgalanmalar olabilir. Dalgalanmalar ekonomik, sosyal, psikolojik, konjonktürel, mevsimsel, vb. gibi birçok sebepten kaynaklanabilir. Zaman serisi kullanarak tahmin yapılmak istendiğinde, seriyi oluşturan değerleri etkileyen unsurları iyi anlamak gerekir. Seriyi etkileyen unsurların belirlenmesi çalışmalarına da “zaman serisi çözümlemesi” denilmektedir. Zaman serisinin iyi çözümlenmesi tahmin doğruluğunu hiç şüphesiz ki iyi yönde etkileyecektir.

Zaman serilerini kullanan birçok tahmin yöntemi vardır. Her bir yöntemin de kendine göre avantajı, dezavantajı ve uygulama özelliği vardır. Dolayısı ile tahminde kullanılmak üzere gösterilebilecek tek bir yöntem yoktur. Kullanılacak yönteme karar verilirken şu faktörlerin göz önünde bulundurulması gerekir:

 Veri sayısı,

 Tahmin edilmeye çalışılan dönemin uzunluğu,

 Yapılacak tahminin tutarlılığı,

 Tahminin maliyeti,

 Zaman serisinin çözümlenmesi için ayrılacak süre,

 Daha önceki uygulamalardan edinilen tecrübeler.
Literatürde yaygın olarak kullanılan zaman serisi yöntemleri şunlardır:

 Aritmetik ortalama yöntemi

 Hareketli ortalama yöntemi ve ağırlıklı hareketli ortalama yöntemi

 Üssel düzeltme yöntemi

 En küçük kareler (regresyon) yöntemi

 Box – Jenkins tahmin yöntemi

 Vektör oto regresyon tahmin yöntemi

 Yapay sinir ağları

 Gri Sistem Teorisi

Aritmetik Ortalama Yöntemi

Zaman serileri tahmininde kullanılan en basit yöntem aritmetik ortalama yöntemidir. Gözlemlenen değişkenin gelecekteki değeri geçmişteki değerlerinin ortalamasına yakınsayacağı varsayımına dayanmaktadır. Buna göre geçmişteki değerler tek tek toplanıp ortalaması alınır.

AO=Σ𝑦𝑡𝑛𝑡=1𝑛
Burada;
𝑦𝑡: Gerçek değerleri
n: Tahminde kullanılan gerçek değer sayısını
göstermektedir.

Dilara Mumcu Akan ve arkadaşları, aritmetik ortalama yöntemi ile yaptıkları çalışmada günlük döviz kuru üzerinden Türk Lirası’nın Amerikan Doları karşısındaki değerini tahmin etmişlerdir. Aşağıdaki şekilde USD/TRY döviz kurunun getirilerini analiz edebilmek için, bu getirileri logaritmik değerlere dönüştürmüşlerdir. Şekildeki döviz kurunda meydana gelen dalgalanmaların yönlerini de dikkate alarak analiz edilmesini sağlamak amacıyla, yıllar itibariyle meydana gelen değişimlerin negatif ve pozitif olarak, ayrı ayrı aritmetik ortalama değerleri gösterilmiştir.

Hareketli Ortalama Yöntemi ve Ağırlıklı Hareketli Ortalama Yöntemi

Hareketli ortalama yöntemi yaygın olarak kullanılan bir tahmin yöntemidir. Tekniğin esası, serinin değerlerini belirli büyüklükteki (n) kümeler halinde toplayıp her kümenin aritmetik ortalamasını hesaplamak ve bu ortalamaları ilgili kümenin tam ortadaki değerinin yerine koymaktır. Geçmişteki tüm değerlerin ortalamasını almak yerine, yakın geçmişten belirli bir zaman dilimi ile ilgilenilir. Örneğin geçmiş dönem verilerinin üçü, dördü ya da beşi alınarak en son gerçekleşen dönem bunlara ilave edilerek ortalama alınır. Bu yöntem ile döngüsel dalgalanmalar (konjonktürel ve mevsimsel) yok edilmeye çalışılır. Hareketli ortalama yöntemine göre döviz kurunun gelecekteki değeri şu şekilde hesaplanmaktadır;

HO(n)=𝑦𝑡+𝑦𝑡−1+⋯+𝑦𝑡−𝑛+1𝑛

Burada;
n : Tahminde kullanılan gerçek değer sayısını,
𝑦𝑡 : Gerçek değerleri,
𝑦𝑡−𝑛+1 : Kullanılan en son gerçek değeri, göstermektedir.

Ağırlıklı hareketli ortalama yöntemi ise aslında hareketli ortalama yönteminin bazı sakıncalarını gidermek amacıyla türetilmiş bir yöntemdir. Tahmin yapılacak zamanın yakın geçmişinde bir grup belirlenir. Gruptaki her bir değişkene, en yakın geçmişteki değerin etkisi yüksek tutularak bir ağırlık verilir. Her bir değişkenin ağırlıklı toplamı alınarak toplam ağırlığa bölünür ve grubun ağırlıklı ortalaması hesaplanır. Bu ise tahmin değerini verir. Bu yöntem ile döngüsel dalgalanmalar (konjonktürel ve mevsimsel) yok edilmeye çalışılır. Ağırlıklı hareketli ortalama yöntemine göre döviz kurunun gelecekteki değeri şu şekilde hesaplanmaktadır;

AHO(n)=𝑤1𝑦𝑡+𝑤2𝑦𝑡−1+⋯+𝑤𝑛𝑦𝑡−𝑛+1

Burada;
w : Ağırlığı,
𝑦𝑡 : Gerçek değerleri,
𝑦𝑡−𝑛+1 : Kullanılan en son gerçek değeri, göstermektedir.

Katalıoğlu (2015) hareketli ortalama yöntemi ile yaptığı çalışmada üçer, beşer ve yedişer aylık döviz kuru üzerinden Türk Lirası’nın Amerikan Doları karşısındaki değerini tahmin etmeye çalışmıştır. Aşağıdaki şekildeki tahmin ve gerçek değer grafiği incelediğinde, üçer aylık döviz kurları ile yapılan tahminlerin en başarılı tahminler olduğu görülmektedir. Üçer aylık tahminlerden yedişer aylık tahminlere gidildikçe başarı oranı düşmekte, gerçek döviz kurundan sapma artmaktadır. Genel olarak, aşağıdaki şekil incelendiğinde hareketli ortalama yönteminin başarılı bir şekilde USD/TRY döviz kuru tahmini yaptığı görülmektedir.

Üssel Düzeltme Yöntemi

Üssel düzeltme yöntemi, mevsim ve trend unsuru içermeyen basit formdaki zaman serileri için uygulanır. Bu yöntemlerin her biri kendinden önce geliştirilmiş olan yöntemlerin dezavantajlarını avantaja dönüştürmeyi amaç edinmiştir. Bu nedenle üssel düzeltme yöntemlerinin (extrapolation of trend curves, exponential smoothing, the holt-winters forecasting vb.) bazıları diğerlerine oranla daha çok yönlü, bazıları hesaplama açısından karmaşıktır. Bazılarının analizi için ise oldukça fazla bilgisayar zamanına ihtiyaç duyulur. Üssel düzeltme yöntemleri, temel özellik olarak hareketli ortalama tahmin yöntemine benzemesine karşın, zaman serilerinin tüm gözlem değerlerini göz önünde bulundurdukları ve seri değerlerine bugünkü dönemden uzaklıklarına göre azalarak ağırlık verdikleri için hareketli ortalama yönteminden ayrılırlar. Üssel düzeltme yönteminin tahmin yapmak için tercih edilmesindeki temel düşünce, gözlemlenen değişkendeki tesadüfî dalgalanmaların etkilerini azaltarak genel yönelime uygun bir tahminde bulunabilmektir.

Üssel düzeltme yönteminde tahmin şu şekilde yapılmaktadır;

𝐹𝑡+1= 𝐹𝑡+ 𝛼(𝑦𝑡−𝐹𝑡)
ya da
𝐹𝑡+1= 𝛼𝑦𝑡+(1−𝛼)𝐹𝑡

Burada;

𝐹𝑡+1 : Yeni tahmini,
𝐹𝑡 : Bir önceki tahmini,
𝛼 : Düzeltme faktörünü,
𝑦𝑡 : Gerçek değeri
göstermektedir.

Düzeltme faktörü olan (α), geçmiş göz önünde bulundurularak, 0 ile 1 sınırları içinde rastgele olarak seçilir. Ayyıldır (2015) üssel düzeltme yöntemi ile hareketli ortalama yöntemini karşılaştırdığı çalışmada, günlük döviz kuru üzerinden Türk Lirası’nın Amerikan Doları karşısındaki değerini tahmin etmeye çalışmıştır. Şekil 5’deki tahmin ve gerçek değer grafiği incelediğinde, üssel düzeltme yönteminin hareketli ortalama yöntemine göre daha başarılı tahminler yaptığı görülmektedir. Fakat her iki yöntemin de USD/TRY döviz kurunu başarılı bir şekilde tahmin edemediği görülmektedir.

En Küçük Kareler (Regresyon) Yöntemi

En küçük kareler (Regresyon) yöntemi bağımlı değişken ile bir ya da birden fazla bağımsız değişken arasındaki ilişkinin matematik bir fonksiyon şeklinde yazılmasıdır. Bu fonksiyona regresyon denklemi adı verilmektedir. Bağımsız değişkenlerin çeşitli değerlerine karşılık bağımlı değişkenin alacağı değerler regresyon denklemi yardımıyla tahmin edilebilmektedir.

Geleceği tahmin etmede kullanılan yöntemlerden en güvenilir olanlarından birisi En Küçük Kareler (EKK) Yöntemidir. EKK yöntemi eldeki veriler elverişli olduğu takdirde trendin tahmininde en çok kullanılan yöntemdir. Bu yönteme göre, bir zaman serisi ile en iyi şekilde örtüşen doğru veya eğri, geçmiş yıllara ait gözlem değerleri ile formülün uygulanması ile bulunacak teorik değerler arasındaki farkların karelerinin toplamını (sapmaların kareleri toplamını) minimum yapan doğru veya eğridir. Burada temel amaç hataların karelerinin toplamını (Σ(𝑌𝑖−𝑋𝑖)2 eşitliğini) minimum yapabilmektir.

Zaman serisinin göstermiş olduğu eğilim, doğrusal olabileceği gibi, bir eğri şeklinde de olabilir. Bu nedenle, zaman serilerinde eğilimi ortaya koymak için en çok kullanılan denklemler;

𝑌=𝛼0+𝛼1𝑋 (Doğru denklemi)
𝑌=𝛼0+𝛼1𝑋+𝛼2𝑋2 (Parabol denklemi)
𝑌=𝛼0𝛼1𝑋 (Yarı logaritmik eğri denklemi)
şeklinde ifade edilebilir. Burada;
Y: Seriden alınan değerleri,
X: Seriden alınan değerlerin sıra sayısını,
𝛼: Gerçek değeri
göstermektedir.

Bir zaman serisinin hangi formülle daha iyi örtüşeceğini anlayabilmek için serinin değerlerinin grafiğini çizmek gerekir. Serideki veriler doğruya mı, parabole mi daha uygun olacağı grafikten de anlaşılamaz ise tüm formüller denenmelidir. En az hata hangi formül ile elde edilirse o formül tercih edilmelidir. Y = a + bX regresyon doğrusu denklemindeki a ve b katsayıları bilinirse, herhangi bir X değeri için Y’nin alacağı değer hesaplanır ve böylece gelecek dönemlerin tahminleri yapılabilir. “a” ve “b” katsayıları aşağıdaki formüller yardımı ile hesaplanabilir.

Kaynak

Fatih Demir, Gri Sistem Teorisi Ve Oyun Teorisi İle Döviz Yatırım Stratejisi Belirlemeye Yönelik Bir Uygulama

 

*Bu çalışmanın tüm hakları, Fatih Demir’e aittir.

*Bizimle iletişim kurmak için: kenandabirkuyu10@gmail.com

Etiketler

Ömer Burak Karatay

Uzun zamandır bildiklerini siz değerli kullanıcılarımıza aktarmaktan mutluluk duyan, araştırıp öğrendikçe bu siteye yazıp diğer insanların da bilgilenmelerini sağlamaktan zevk alan bir yönetici ve yazar. Ekonomi alanındaki gelişmeler / bilgilendirici metinler için www.ekodemi.com'a davetlisiniz. Bizlere her türlü fikir, istek ve şikayetlerinizi admin@kenandabirkuyu.com üzerinden; markalarınızı değerlendirmek ve binlerce tekil kullanıcıya reklamınızı yapmak için reklam@kenandabirkuyu.com adreslerinden benimle iletişime geçebilirsiniz.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu