Geçmişten Günümüze Ülkelerin Nükleer Silah Kapasiteleri

Resmi olarak “Nükleer Silah Sahibi Ülkeler”in (The Nuclear Weapons States -NWS-) sayısı beştir. Bunlar; Çin, Fransa, Rusya, Birleşik Krallık ve Amerika Birleşik Devletleri’dir. Bu ülkeler NPT Antlaşması çerçevesinde “Resmen nükleer silaha sahip olan ülkeler” olarak tanınmaktadır. Antlaşma, bu ülkelerin nükleer cephaneliklerini meşrulaştırmakta ancak bu tür silahların sınırsız olarak üretilmemesi ve bulundurulmaması gerektiğini ortaya koymaktadır. 2000 yılında nükleer silah sahibi ülkeler, “nükleer cephaneliklerinin tamamen ortadan kaldırılması için net bir girişimde bulunma” taahhüdünde bulunmuşlardır. Bunun nedeni, hükümetlerin birçoğunun nükleer cephanelikleri hakkında verdikleri üstü örtülü bilgilerdir. Geçmişten günümüze yürütmüş oldukları nükleer silahlanma programlarıyla ABD, Sovyetler Birliği, Birleşik Krallık, Fransa, Çin, Hindistan, Pakistan, Kuzey Kore, İsrail ve İran’ın nükleer silahlanmaları ve nükleer silah kapasiteleri başlıklar halinde aşağıda sunulmuştur.
ABD’nin Nükleer Silahlanması ve Nükleer Silah Kapasitesi
16 Temmuz 1945’te ABD ilk atom bombasını test etmiş, “Trinity” deneyi adıyla bilinen bu ilk deneme, Alamogordo New Mexico’da gerçekleştirilmiştir. Bu denemede 19 kiloton (19.000 ton TNT) gücünde bomba kullanılmıştır. 21 Temmuz 1945’te ABD Başkanı Truman’ın, atom bombalarının 2. Dünya Savaşı sırasında kullanılmasını onaylamasıyla 6 Ağustos 1945’te “Little Boy” (Küçük Oğlan) lakaplı bir uranyum bombası Hiroşima’nın yaklaşık 580 metre üzerinde patlatılmıştır. Patlama sonucunda yaklaşık 80.000 ila 140.000 arasında insan yaşamını yitirmiştir. Bir diğer atom bombası olan “Fat Boy” (Şişman Adam) lakaplı plütonyum bombası Japonya’nın Nagasaki şehri üzerine bırakılmış, gerçekleşen patlama sonucunda 74.000 kişi yaşamını yitirmiştir. Bunun sonucunda 14 Ağustos 1945’te Japonya teslim olmuştur.
Günümüz itibariyle ABD’nin nükleer silah cephaneliği şu şekildedir;
* Toplam nükleer silah; 6.970.
* Operasyonel (işlemsel) olan; 1.750.
* Emekliye ayrılan / Sökülmeyi bekleyen; 4.670.
* Toplam nükleer test (yaklaşık olarak); 1.030.
* İlk test; Temmuz 1945.
* En son test; Eylül 1992
Sovyetler Birliği/ Rusya Federasyonu’nun Nükleer Silahlanması ve Nükleer Silah Kapasitesi
Nükleer silah yapımı ile ilgili bilgiler Rus bilim adamlarına muhtemelen eski Sovyetler Birliği’ndeki ajanlar tarafından sağlanmış ve Sovyetlerin ilk nükleer silahını geliştirilmesinden aylar sonra bu bilgi trafiği kesilmiştir. 1949 yılında Sovyetler Birliği’nin test ettiği ilk atom bombası ABD’nin dört yıl önce Japonya’nın Nagasaki şehri üzerinde kullandığına benzer tasarımdı. Dünyanın en büyük iki nükleer gücü olan Rusya ve Birleşik Devletler, son yıllarda geniş nükleer cephaneliklerinde indirime gitmek amacıyla birlikte iş birliği yürütmektedir. Her iki ülke de kara, hava ve denizden nükleer silah ateşleme kapasitesine sahiptir.
Günümüz itibariyle Rusya’nın nükleer silah cephaneliği şu şekildedir;
* Toplam nükleer silah; 7.300 (Federation of American Scientists’e göre).
* Operasyonel (işlemsel) olan; 1.790.
* Emekliye ayrılan / Sökülmeyi bekleyen; 4.490.
* Toplam nükleer test (yaklaşık olarak); 715,
* İlk test; Ağustos 1949.
* En son test; Ekim 1990
Birleşik Krallık’ın Nükleer Silahlanması ve Nükleer Silah Kapasitesi
Birleşik Devletler “Manhattan Projesi”ni başlattığında “İngiliz Misyonu” olarak bilinen bir grup bilim adamı da bu projeye katkıda bulunmuştur. Ancak 1946 yılında ABD’nin diğer uluslarla bilgi paylaşımını yasadışı hale getirmesi üzerine Birleşik Krallık kendi nükleer programını başlatmıştır. 1955 yılında ABD’nin ilgili mevzuatta düzenlemeye gitmesi yenilenen iş birliğine kapı aralamıştır. Birleşik Krallık’ın gerçekleştirdiği nükleer denemelerin yarısından fazlası ABD’nin iş birliği ile gerçekleştirilmiştir. Günümüzde ülkenin nükleer füze taşıyabilen 4 denizaltısı bulunmaktadır. Ülkenin nükleer silah kullanma kabiliyeti sahip olduğu bu 4 denizaltıya dayanmaktadır. 1998 yılında ülkenin havadan füze gönderebilen tüm uçak sistemleri emekliye ayrılmıştır. Ülkedeki nükleer silahların tümü tek fırlatma mekanizması olan nükleer denizaltılarına tahsis edilmiştir.
Günümüz itibariyle Birleşik Krallık’ın nükleer silah cephaneliği şu şekildedir;
* Toplam nükleer silah; 215.
* Operasyonel (işlemsel) olan; 120.
* Emekliye ayrılan / Sökülmeyi bekleyen; 95.
* Toplam nükleer test (yaklaşık olarak); 45.
* İlk test; Ekim 1952.
* En son test; Kasım 1991
Fransa’nın Nükleer Silahlanması ve Nükleer Silah Kapasitesi
Birleşik Devletler ve Rusya’nın ardından Fransa, dünyanın en büyük üçüncü nükleer cephaneliğine sahiptir. 1996 yılında Cumhurbaşkanı Jacques Chirac tarafından verilen savunma gücünün yeniden düzenlenmesi talimatıyla Fransa, ülkenin kara tabanlı nükleer silahlarını sökerek toplam fırlatma mekanizmaları sayısında da %50 indirime gitmiştir.
Bugün Fransa’nın tahmin edilen 300 nükleer savaş başlığının büyük bir kısmı ülkenin dört nükleer denizaltısında konuşlandırılmış durumdadır. FAS (Federation of American Scientists)’a göre geri kalan savaş başlıkları ise ya uçaklarda bakım yapılmayı ya da sökülmeyi beklemektedir. Bunların yaklaşık 240 tanesinin nükleer denizaltılarında, diğer 50’sinin ise uçaklarda kullanılmaya hazır halde olduğu düşünülüyor. Fransa kara tabanlı nükleer silahlarını 1996 yılında sökmüştür. Günümüzde ise 10 adet nükleer başlığı bakımda ya da sökülmeyi beklemektedir.
Günümüz itibariyle Fransa’nın nükleer silah cephaneliği şu şekildedir;
* Toplam nükleer silah; 300 (yaklaşık olarak).
* Operasyonel (işlemsel) olan; 280.
* Emekliye ayrılan / Sökülmeyi bekleyen; 10.
* Toplam nükleer test (yaklaşık olarak); 210.
* İlk test; Şubat 1960.
* En son test; Ocak 1996
Çin’in Nükleer Silahlanması ve Nükleer Silah Kapasitesi
Çin’in nükleer silahlanmayla ilgilenmesi ABD’nin 1950’lilerde Kore Savaşı sırasında nükleer varlıklarını Pasifik’e taşımasından sonra başlamıştır. 1964 yılında ilk atom bombasını başarıyla denemesinden sadece 32 ay sonra Çin, ilk termonükleer bomba denemesini de gerçekleştirmiştir. FAS’a göre Çin nükleer cephaneliğini artırmaya devam etmektedir. Aralık 2012 itibariyle Çin’in kara tabanlı füzeleri için yaklaşık 140, savaş uçakları için ise 40 savaş başlığı tahsis ettiği tahmin edilmektedir. Ayrıca geri kalan savaş başlıklarının ya sökülmeyi beklediği ya da gelecek nesil nükleer denizaltılarda kullanılmak için elde tutulduğu düşünülüyor. ABD-Çin Ekonomik ve Güvenlik Değerlendirme Komisyonu’nun hazırladığı yakın tarihli bir rapora göre Çin, iki yıl içerisinde bir nükleer denizaltıya sahip olacaktır. Çin’in tahmini 240 savaş başlığından yaklaşık 180’ini uçak ya da kara vasıtalarıyla tanışabilir füzeler oluşturmaktadır. Geri kalan kısmını ise sökülmeyi ya da nükleer denizaltılarda kullanılmayı bekleyen füzeler oluşturmaktadır.
Günümüz itibariyle Çin’in nükleer silah cephaneliği şu şekildedir;
Toplam nükleer silah; 260.
* Operasyonel (işlemsel) olan; 0, hepsi stokta bulunuyor (Federation of American Scientists’e göre).
* Emekliye ayrılan / Sökülmeyi bekleyen; 260.
* Toplam nükleer test (yaklaşık olarak); 45.
* İlk test; Ekim 1964.
* En son test; Temmuz 1996
Hindistan’ın Nükleer Silahlanması ve Nükleer Silah Kapasitesi
Çin’in 1960’lı yılların ortalarında nükleer denemelere başlamasının ardından Hindistan, kendi nükleer silahlarını üretme kararı almıştır. Hindistan ilk nükleer silahını 1974 yılında test etmiştir. Hindistan 1998 Mayıs’ında 3 test gerçekleştirmiş ve takip eden 2 gün içerisinde 2 test daha gerçekleştirmiştir. Hindistan uçak ve kara tabanlı nükleer füze gönderme yeteneğine sahip bir ülkedir. Ayrıca Hindistan sahip olduğu nükleer programına denizaltılarda da eklemeyi planlamaktadır. FAS’a göre rakibi Pakistan gibi Hindistan’da, daha fazla savaş başlığı üretmek için aktif olarak çalışmalar yürütmektedir. Hindistan’ın nükleer cephanesinde bulunan savaş başlıkları uçak ya da kara tabanlı füzelerle fırlatılabilir özelliğe sahiptir. Hindistan nükleer gücüne denizaltı filosu eklemeyi de planlamaktadır.
Günümüz itibariyle Hindistan’ın nükleer silah cephaneliği şu şekildedir;
* Toplam nükleer silah; 110 ila 120.
* Operasyonel (işlemsel) olan; 0, hepsi stokta bulunuyor (Federation of American Scientists’e göre).
* Emekliye ayrılan / Sökülmeyi bekleyen; 110 ila 120.
* Toplam nükleer test (yaklaşık olarak); 3.
* İlk test; Mayıs 1974.
* En son test; Mayıs 1998
Pakistan’ın Nükleer Silahlanması ve Nükleer Silah Kapasitesi
Hindistan ile yaşadığı üçüncü savaşın ardından 1972 yılında Pakistan, Hindistan’ın gelişen nükleer kabiliyetiyle yarışacak düzeyde gizli bir nükleer program başlatmaya karar vermiştir. Pakistan, Hindistan’ın 1998’deki nükleer denemelerine cevap olarak İran sınırına yakın Chagai bölgesinde altıncı yeraltı denemesini gerçekleştirdiğini açıklamıştır.
FAS’a göre Hindistan gibi Pakistan da daha fazla savaş başlığı üretmek için aktif olarak çalışmaktadır. Pakistan’ın nükleer cephanesinde bulunan savaş başlıkları uçak ya da kara tabanlı füzelerle fırlatılabilir özelliğe sahiptir. Günümüzde Pakistan’ın nükleer füze fırlatabilen denizaltısı bulunmamaktadır.
Günümüz itibariyle Pakistan’ın nükleer silah cephaneliği şu şekildedir;
* Toplam nükleer silah; 110 ila 130 arasında.
* Operasyonel (işlemsel) olan; 0.
* Emekliye ayrılan / Sökülmeyi bekleyen; 110 ila 130 (tümü).
* Toplam nükleer test (yaklaşık olarak); 2.
* İlk test; 28 Mayıs 1998.
* En son test; 30 Mayıs 1998
Kuzey Kore’nin Nükleer Silahlanması ve Nükleer Silah Kapasitesi
Kuzey Kore’nin yeraltında nükleer denemeler gerçekleştirdiği bilinmektedir. Ocak 2016 yılında Kuzey Kore, hidrojen bombası yeteneklerinde ilerleme sağlayabilecek olan dördüncü nükleer denemesini gerçekleştirdiğini duyurmuştur. Ayrıca Kuzey Kore, atış menzili Hawaii’ye kadar ulaşabilen denizaltılarda balistik füze testleri de gerçekleştirmiştir. Ancak Kuzey Kore’nin düşmanlarına karşı füze ateşleyebilecek bir teknolojiye sahip olmadığı düşünülmektedir.
Günümüz itibariyle Kuzey Kore’nin toplam nükleer silah cephaneliği bilinmemektedir.
* Toplam nükleer test, (yaklaşık olarak) 4
* İlk test; Ekim 2006.
* En son test; Ocak 2016
2016 yılının sonlarına doğru Kuzey Kore’nin 10 nükleer savaş başlığı üretebilecek kadar yeterli miktarda plütonyuma sahip olduğu tahmin edilmektedir. Uzmanlar Kuzey Kore’nin yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum üretmesi halinde; 2015 yılı itibariyle 4 ya da 8 adet uranyum esaslı çalışan savaş başlığına malzeme temin etmiş olabileceğini, bunlarla da toplam savaş başlığı sayısını 14 ila 18’e çıkarmış olabileceğini tahmin etmektedir. Yine uzmanlar, 2020 yılına kadar teknolojik gelişmeyi de göz önüne alarak Kuzey Kore’nin nükleer başlık stokunun 20 ila 100 arasında bir sayıya ulaşabileceğini tahmin etmektedir.
2018’in Mart ayında Kuzey Kore lideri Kim Jong Un, Mayıs ayında ülkesinin kuzeyindeki nükleer test sitesini kapatma ve bu süreci ABD ve Güney Kore’den gelecek uzmanlar için uluslararası topluma açma sözü vermiştir. Başkan Kim bu sözünü, iki ülke liderinin 65 yıl sonra ilk kez iki ülkeyi ayıran Panmunjom sınır köyünde bir araya geldiği tarihi barış görüşmesi olan “Kuzey ve Güney Kore Zirvesi”nde vermiştir. Zirvede el ele tutuşan iki lider, Kore yarımadasını nükleer silahlardan arındırma ve 65 yıldır devam eden savaşa son verme kararı almıştır.
İsrail’in Nükleer Silahlanması ve Nükleer Silah Kapasitesi
FAS’a göre İsrail devleti her ne kadar nükleer bombaya sahip olduğu iddialarını reddediyor olsa da nükleer cephaneliğinde yaklaşık 80 adet atom bombası bulunduğu ayrıca 200 atom bombası daha üretebilecek kadar plütonyuma sahip olduğu tahmin edilmektedir. Eski Başbakan Şimon Peres 1998 yılındaki bir televizyon röportajında; İsrail’in 1950’lerde olası bir nükleer savaşı önlemek amacıyla nükleer seçenek geliştirmeye başladığını söylemiştir. İsrail’in nükleer silahlanma programının merkezini Dimona çölü yakınlarındaki bir kasabadaki Negev Nükleer Araştırma Merkezi’nin oluşturduğu söylenmektedir. Yıllar geçtikçe İsrail, nükleer savaş başlığı taşıma kapasitesine sahip denizaltı ve uçak satın alımları gerçekleştirmiş ancak bu araçların ilgili amaçlar doğrultusunda modifiye edilip edilmediği henüz doğrulanamamıştır. Tahminler, İsrail’in karadan fırlatılabilen “Jericho” isimli nükleer füzelere sahip olduğunu göstermektedir. İsrail’in nükleer kapasitesi kesin olarak bilinmemekle birlikte FAS’a göre İsrail’in nükleer cephaneliğinde yaklaşık 80 adet nükleer savaş başlığı bulunduğu tahmin edilmektedir . Günümüz itibariyle İsrail’in nükleer silah cephaneliği şu şekildedir;
* Toplam nükleer silah; 80.
* Operasyonel (işlemsel) olan; 0, hepsi stokta bulunuyor (Federation of American Scientists’e göre).
* Emekliye ayrılan / Sökülmeyi bekleyen; 80.
* Toplam nükleer test (yaklaşık olarak); 0, teyit edilmiş herhangi bir test yok.
Yararlanılan Kaynaklar
Yasin Terkos, İran’ın Nükleer Silahlanma Girişimleri
 
 
*Bu çalışmanın tüm hakları, Yasin Terkos’a aittir.
*Bizimle iletişime geçmek için: kenandabirkuyu10@gmail.com

Etiketler

Ömer Burak Karatay

Uzun zamandır bildiklerini siz değerli kullanıcılarımıza aktarmaktan mutluluk duyan, araştırıp öğrendikçe bu siteye yazıp diğer insanların da bilgilenmelerini sağlamaktan zevk alan bir yönetici ve yazar. Ekonomi alanındaki gelişmeler / bilgilendirici metinler için www.ekodemi.com'a davetlisiniz. Bizlere her türlü fikir, istek ve şikayetlerinizi admin@kenandabirkuyu.com üzerinden; markalarınızı değerlendirmek ve binlerce tekil kullanıcıya reklamınızı yapmak için reklam@kenandabirkuyu.com adreslerinden benimle iletişime geçebilirsiniz.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu