Trend

Kara Para Aklama Süreci Ve Yöntemleri (Karapara Ne Demek?)

Karapara Aklama Süreci
Elde edilen karaparalar çeşitli aşamalardan geçirilerek bir takım yol ve yöntemlerle piyasaya enjekte edilmektedir. Bu aşama ve yöntemler aşağıdaki gibi sıralanabilir.
Karapara Aklamanın Aşamaları
Karapara istenildiği zaman istenildiği gibi rahatça harcanamaz. Bundan dolayı aklama işlemine tabi tutulması gerekmektedir. Karapara yerleştirme, ayrıştırma ve bütünleştirme olmak üzere üç aşamada aklanır. Bu aşamalar gerçekleştirilerek finansal sisteme aktarılır ve çeşitli işlemlere tabi tutularak kullanılabilir duruma getirilir.
Yerleştirme Aşaması (Placement)
Yerleştirme aşaması (placement) : Bu aşamada temel amaç nakit olan suç gelirini elden çıkarıp nakit formundan kurtarmaktır. Çünkü nakitten ziyade kredi kartı ve çek gibi nakit olmayan ödeme araçları kullanıldığından büyük miktarlardaki nakit paraların kullanımı dikkat çekecektir ve bu da aklayıcıyı büyük bir riskle karşı karşıya bırakacaktır. Karapara aklayıcısı parayı nakit formundan kurtarmak için büyük bir ihtimalle ya finansal sisteme sokacaktır ya da yurtdışına çıkaracaktır. Bunların nakit formundan çıkarılmasında en az risk finansal kuruluşlar aracılığı ile
olacağından bu karaparanın güvenli bir şekilde finansal sisteme sokulması teknolojinin de yardımı ile kısa sürede birçok işleme tabi tutmaya olanak verecektir ve riski büyük ölçüde ortadan kaldıracaktır.
Yerleştirme aşaması karapara aklama suçu ile mücadele eden otoriteler için en avantajlı aşama olurken karapara aklayıcıları açısından en zor aşamadır. Nakit kullanımının az olduğu diğer bir ifadeyle, tüm işlemlerin kayıt altına alındığı ülkelerde nakit hareketleri yapmak oldukça zordur ve dolayısıyla aklayıcıların da işi zordur. Paranın finansal kuruluşlara yatırılması aklayıcılar için en önemli aşamadır. Şöyle ki, aklayıcı elde etmiş olduğu suç gelirlerini herhangi bir varlığı satın almak suretiyle piyasaya enjekte etmek istediğinde, bu durum karapara ile mücadele eden otoritelerin dikkatini çekecektir ve derhal gereği yapılacaktır. Bu yüzden aklayıcılar kendileri açısından daha sağlıklı ve sağlam olan finansal kuruluşları aracı olarak kullanmayı tercih edeceklerdir. Tabi burada belirtilmesi gereken bir diğer husus finans kuruluşları yerleştirme aşamasında söz konusu olduğunda ilgili finans kuruluşunun gişesine gidilerek paranın bizzat yatırılması gerekirken finans kuruluşları tercih edilmediğinde lüks evler, arabalar veya mücevherler alınarak bu aşama gerçekleştirilir. Diğer taraftan nakit formunda olan büyük meblağlar genellikle fiziki olarak ülke sınırları dışına çıkarılır. Aklama için hedef ülke ise nakit işlemlerin çok yoğun olduğu çek ve kredi kartı gibi argümanların kullanımının çok az olduğu, kayıt dışının yoğun olduğu, denetim sisteminin oturmadığı ülkelerdir. Yerleştirme aşamasında karapara eğer nakit formunda değilse bu aşamaya zaten gerek yoktur. Direk ikinci aşama olan ayrıştırma aşamasına geçilir.
Ayrıştırma Aşaması (Layering)
Bu aşamada temel amaç iz sürmeyi elden geldiği kadar zorlaştırmaktır. Karapara fiziksel ve nedensel olarak esas kaynağından mümkün olduğu kadar çok uzaklaştırıl ve izinin sürülmesi ve kaynağının tespit edilmesi neredeyse imkansız hale gelir. Paranın kaynağının illegal olduğunun tespit edilememesi için para birçok işleme tabi tutulmakta ve denetim mekanizması büyük ölçüde aşılmaktadır.
Globalleşmenin etkisiyle para sınırı aşarak ülkeden ülkeye hızlı bir şekilde yolculuk etmekte ve karapara ile mücadele eden otoritelerin işini oldukça zorlaştırmaktadır. Bu aşamada yetkililerin iz sürmesi neredeyse imkansız hale gelmektedir. Bu aşama aklayıcılar açısından kolay bir aşamadır. Çünkü, teknoloji sayesinde kısa sürede birçok işleme tabi tutulan karapara, kaynağından uzaklaştırılarak iz sürülemez hale getirilir. Karapara ile mücadele eden otoriteler açısından ise oldukça zor bir aşamadır.
Bütünleştirme Aşaması (İntegration)
Yerleştirme ve ayrıştırma aşamaları başarıyla tamamlanmışsa artık bütünleştirme aşamasına geçilir. Karapara aklayıcısı ayrıştırmış olduğu paraları bütünleştirme aşamasında bir araya getirerek artık karaparaya normal para görüntüsü verir ve istediği gibi kullanmaya başlar. Bu aşamada paranın karapara olduğunun yetkililer tarafından tespiti imkansız denecek kadar zordur. Zira karapara tamamen yasal görünüme kavuşmuştur. Ayrıştırma aşamasında o kadar çok işlem yapılmıştır ki mevcut sistem içerisinde paranın ilk kaynağına ulaşmak neredeyse imkansız hale gelmiştir. Ayrıştırma aşamasında hesapların gizliliği kullanılarak ve parçalara bölerek nakit formundaki paranın şekli değiştirilir. Bütünleştirme aşamasında ise yasal bir kaynak açıklaması sağlanır. Paranın sahibi menkul, gayrimenkul, tahvil, bono vb. varlıklar alarak karaparaya tamamen yasal bir boyut kazandırır. Servetinin kaynağı sorulduğunda ise yapmış olduğu yatırımları kaynak olarak rahatlıkla söyleyebilecektir.
Karapara Aklama Yöntemleri
Karapara aklama yöntemi denilen olgu, illegal yollardan diğer bir ifadeyle, öncül suçların işlenmesi neticesi elde edilen gelirlerin sanki yasal faaliyetler neticesi kazanılmış gibi gösterilmesi için yapılan bir takım işlemler silsilesidir. Aslında karapara aklama işiyle uğraşan insanlar, sanıldığı gibi eğitimsiz ve bilgisiz değildir. Son derece bilgili ve üretken insanlardır. Bunlar hukukçular, mali müşavirler, bankacılar ya da iş adamları olabilirler. Bunlar suç sicilleri temiz ve parlak bir meslek geçmişine sahip olmakla beraber yetkililere karşı daima bir adım öndedirler. Yetkililer kullanılan en yeni yöntemi bulup anladıklarında aklayıcılar çoktan yeni bir teknik bulmuşlardır bile. Karapara aklamada kullanılan yöntemler çok çeşitlilik göstermekle beraber bazı ortak noktalara sahiptirler. Örneğin çok çeşitli finansal kuruluşlar kullanılır ve uluslararası nakit transferleri yapılır. Karapara aklamada kullanılan yöntemlerin sayısı hakkında bir şey söylemek neredeyse imkansızdır. Zira kullanılan yöntemlerin sayısı karapara aklayıcıların hayal gücüne bağlıdır. Günümüzde teknolojinin de etkisiyle sürekli yeni yöntemler geliştirilmektedir. En sık kullanılan yöntemlerden bazılarına aşağıda yer verilmiştir.
Sahte veya Muhteviyatı İtibariyle Yanıltıcı Faturalar
Fatura üzerinde yazan miktarın gerçeğinden düşük ya da fazla yazılması suretiyle kullanılan bir yöntemdir. Bu yöntemde karapara aklayıcısı karapara aklama amaçlı kurmuş olduğu bir paravan şirkete ya da normal faaliyet gösteren bir şirkete elinde bulunan bir malı olduğundan çok yüksek bir fiyata satmış gibi göstermek suretiyle fatura düzenleyerek aradaki fark kadar parayı aklar. Örneğin 50 TL değerindeki bir mal için 100 TL fatura keserek aradaki 50 TL lik farkı aklamış olur. Bu yöntem genellikle ihracat ve ithalat yapmak suretiyle kullanılır. Gerek ithalat gerekse ihracat faturalarının olduğundan daha fazla veya daha düşük olarak gösterilmesi neticesi aradaki fark kadar karapara aklamaya dayanan bir yöntemdir. Değeri normal olan bir mal çok nitelikli ve değerliymiş gibi yüksek bir fiyatla yurtdışına gönderilerek fatura düzenlenir ve aradaki fark karapara aklamada kullanılır. Olası bir denetimde yakayı ele vermemek için aklanan karaparayı ihracatın yapıldığı şirket gönderiyormuş gibi hareket edilir. Bu şirket gerçekten faaliyet gösteren bir şirket de olabilir paravan bir şirket de olabilir. Aynı şekilde yurt dışından mal alımlarında da alınan ucuz bir mal yurt içinde malum şirketlere çok pahalıya satılıyormuş gibi gösterilir ve aradaki fark karapara aklamada kullanılır.
Parçalama (Structering) Yöntemi
Karapara ile ilgili olarak bütün yasal düzenlemeleri yapan ülkelerde finansal sektörde faaliyet gösteren kuruluşlara yatırılacak belli bir miktarın üzerindeki paralar karapara ile mücadele eden ilgili kuruma finansal kuruluşça bildirilmesi gerekmektedir. Böyle olunca aklayıcılar belirtilen miktarın biraz altında bir miktarı finansal kuruluşta açmış oldukları hesap veya hesaplara yatırmak suretiyle bildirim zorunluluğundan kurtulmaktadırlar. Örneğin bir ülkede bu miktar 10.000$ ise bu yöntemi kullanacak olan karapara aklayıcısı işlemlerini 10.000$’ın altında bir rakamla yapacaktır.
Fiktif veya Yanlış İsim İle Hesap Açma
Bu yöntemde temel amaç herhangi bir risk karşısında karapara aklama ile mücadele eden otoritelerin gerçek karapara aklayıcıya ulaşmasını engellemektir. Karapara aklayıcısı hesabı ya başkası adına ya da gerçekte olmayan birinin üzerine açmıştır. Soruşturma açılması durumunda soruşturma karapara aklayıcısı diğer bir ifadeyle, karaparanın gerçek sahibi hakkında değil de ismine hesap açılan hakkında yapılır. Tarih arşivi sizler için araştırıyor..
Finansal Kuruluşlarla İşbirliği Yapmak
İlgili finansal kuruluşun yöneticileriyle veya herhangi bir çalışanı ile işbirliği yapılarak bildirim yükümlülüğü olan miktarın çok daha üzerinde bir miktarın finansal kuruluşa yatırılması ve neticede bildirimin yapılmaması yöntemidir. Suç örgütlerinin herhangi bir finansal kuruluşa özellikle de bankalara sahip olması bu suç örgütlerine çok büyük imkanlar sağlamaktadır.
Nakit Kaçakçılığı
Suçtan elde edilen gelir genelde nakit formunda olduğundan ve kısa vadede harcanamayacağından bu para aklanmak üzere büyük olasılıkla ya yurt dışına çıkarılacaktır ya da finans sektörüne yerleştirilecektir. Bu yöntemde karapara, karapara aklama suçu hakkında yeterli düzenlemelerin yapılmadığı ya da vergi cenneti denilen vergi yükümlülüklerinin çok fazla olmadığı ülkelere fiziki olarak taşınır. Bu ülkelere getirilen paralar yine bu ülkelerde finans sisteminin içine sokularak yasal bir görüntü alması sağlanır. Daha sonrada eğer arzu edilirse ilk elde edildikleri ülkeye yasal olarak kazanılmış bir para olarak kolayca aktarılır.
İşçileri Kullanma
Bu yöntem gelişmiş ülkelerden az gelişmiş ya da gelişmekte olan ülkelere karapara transferinde kullanılır. Gelişmiş ülkelerde çalışan diğer ülke vatandaşı olan işçiler kullanılarak karapara transferi gerçekleştirilir. Bu işçiler çalışmakta oldukları ülkelerde kazanmış oldukları paraları düzenli olarak kendi ülkelerine gönderdiklerinden dikkat çekmezler. Ancak bildirim zorunluluğu olan miktarın üzerinde bir havale gerçekleştiğinde risk söz konusu olacaktır.
Sigorta Poliçeleri
Bu yöntemin her ülkede uygulanma imkanı yoktur. Bazı ülkelerde hayat sigortası poliçesi sahibi öldüğünde poliçeyi satmışsa, satın alan kişinin poliçeden doğan tüm haklarını sigorta şirketinden talep etme hakkı vardır. Poliçe sahibi bir hastalığa yakalanmışsa ve yakın zamanda öleceğini düşünüyorsa hayatının geri kalan kısmını daha iyi geçirmek için sahibi olduğu poliçeyi nominal değerinin altında satar. Satın alan kişi ise poliçe üzerinde yazan nominal değerle, poliçeyi satan kişiye ödediği miktar arasındaki fark kadar kar etmeyi amaçlar. Böylece ülkede bu poliçelerle ilgili ikinci el piyasası oluşur. Tabi bu piyasa en çok karapara aklayıcıların işine yarar. Karapara aklayıcılar gerek birinci elden gerekse ikinci elden normal fiyatın bile üzerinde miktara razı olarak poliçeyi satın alır. Poliçeyi satan kişi elde ettiği nakit parayı günlük ihtiyaçları için peyderpey harcayacağından dikkat çekmeyecektir. Karapara aklayıcı ise poliçe sahibi öldüğünde ilgili sigorta şirketinden parayı çek olarak tahsil edeceğinden herhangi bir riskle karşılaşmadan elinde bulunan karaparayı aklamış olacaktır.
1900’lü Telefon Hatları
Bu yöntemde karapara elde eden aklayıcı bu kazancını nakit olarak tahsil etmek yerine üzerine kayıtlı olan 900’lü hatların borçlu kişi tarafından aranmasını ister ve alacağını bu şekilde tahsil eder. Bilindiği üzere 900’lü hatlar normal ücretin çok daha üzerinde bir ücrete tabi olduğundan kısa sürede büyük miktarlar aklanabilir.
Gazino ve Kumarhanelerin Kullanılması Suretiyle
Bu yöntemde gazinodan veya kumarhaneden eldeki nakit karapara ile fiş satın alınır ve hiç kumar oynanmadan belli bir süre sonra tekrar gazino veya kumarhaneye gidilerek eldeki fişleri verip karşılığında çek alınır ve bu çekler bankaya yatırıldıktan sonra emlak gibi herhangi bir mal alımında kullanılır. Bazen fiş almaya da gerek olmayabilir. Eldeki bütün karapara kumarhaneye verilir ve kumarhane belli bir komisyon aldıktan sonra karşılığında çek verebilir. Aklayıcıya paranın kaynağı sorulduğunda da kumar kazancı diye makul bir cevap verilecektir.
Paravan Şirketler Kullanmak Suretiyle
Gerçekte ticari bir faaliyeti olmayan bir şirketin ticaret yaparak gelir elde etmiş gibi gösterilmesi ve karaparanın bu şirkete aktarılması sonucu ortaklarının yasal gelir elde etmiş gibi kamu otoritelerine beyanda bulunmaları yöntemidir. Karapara aklayıcıları birden fazla paravan şirkete sahip olabilirler ve finansal kuruluşlarda yapıldığı gibi iz kaybetmek için fonları bir şirketten diğer şirkete sürekli aktarabilirler.
Döviz Bürolarının Kullanılması
Herhangi bir öncül suç işlenmesi neticesi elde edilen gelirler döviz bürolarında başka bir para birimine dönüştürülmek suretiyle ekonomik sisteme enjekte edilebilmektedir.
Talih Oyunlarından Kazanılan İkramiyeler
Bu yöntemde ikramiye kazanan kişiler karapara aklayıcıları tarafından bulunur ve mevcut ikramiyenin üzerinde bir miktar teklif edilerek bilet, kupon vb. satın alınır ve bu bilet ve kuponla ilgili idareye gidilerek ikramiye çekilir. Böylelikle eldeki karapara aklanmış olur.
Yabancı Ülkelerdeki Banka Temsilcilikleri
Bankaların yabancı ülkelerdeki temsilcilikleri bazı yükümlülüklerden muaftır ve bu temsilcilikler böylelikle karapara aklama işleminde kullanılmaktadırlar. Bu temsilciliklerin bildirim yükümlülüğünün olmaması durumunda, karapara aklama işlemi kolaylaşır. Bu yöntemle karapara aklamaya şu örneği verebiliriz. Normalde mevduat toplama izni olmayan yabancı bir ülkedeki banka temsilciliği suçtan elde edilen geliri kabul ederek bünyesinde bir ticari işletmenin hesabı varmış gibi göstermiş ve buradan transferler yapmıştır. Bankacılık faaliyetinde bulunmadığından dolayı bildirim yükümlülüğü olmayan temsilcilik, bu yolla karaparanın finansal sisteme sokulmasına imkan sağlamıştır. Karapara cezası ile ilgili olarak Türk Ceza Kanunu 282. Maddesini inceleyebilirsiniz.
Yasal Şirketler Kurmak
Bu yöntemde karapara aklayıcıları ellerindeki karaparaları aklamak için ya şirket kurarlar ya da mevcut olan bir şirketi satın alırlar ve ellerinde bulunan karaparayı bu şirketin fonlarına ekleyerek finansal kuruluşlara aktarırlar. Karaparanın aklanmasının önlenmesine dair kanun olsa da, malesef önüne geçilememektedir.
Yararlanılan Kaynaklar
Ömer Köksal, Türkiye’de Karapara İle Mücadele Ve Bankacılık Sektörünün Rolü
İnönü Akgün Alp, Paranın Karası Karaparanın Makroekonomik Etkileri
Orhan Tur, Karaparanın Aklanmasının Önlenmesi Karapara Tanımı Mükellefin Dergisi
Selçuk Alsancak, , Karapara Aklanmasının Önlenmesine Dair Kanuna İlişkin Bir Yaklaşım
 
 
*Bu çalışmanın tüm hakları, Ömer Köksal’a aittir.
*Bizimle iletişime geçmek için: kenandabirkuyu10@gmail.com

Ömer Burak Karatay

Uzun zamandır bildiklerini siz değerli kullanıcılarımıza aktarmaktan mutluluk duyan, araştırıp öğrendikçe bu siteye yazıp diğer insanların da bilgilenmelerini sağlamaktan zevk alan bir yönetici ve yazar. Ekonomi alanındaki gelişmeler / bilgilendirici metinler için www.ekodemi.com'a davetlisiniz. Bizlere her türlü fikir, istek ve şikayetlerinizi admin@kenandabirkuyu.com üzerinden; markalarınızı değerlendirmek ve binlerce tekil kullanıcıya reklamınızı yapmak için reklam@kenandabirkuyu.com adreslerinden benimle iletişime geçebilirsiniz.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı

Reklam Engelleyici Algılandı

Tek amacımız sizlere temiz bilgi sunmak, lütfen reklam engelleyicinizi kapatın.